Konu Özeti – 6.1.1.Bölüm: Güneş Sistemi

---

GÜNEŞ SİSTEMİ

• Çok sıcak gazlardan oluşan, etrafına ısı ve ışık saçan çok büyük kütleli gök cisimlerine yıldız denir.
• Bir yıldızın etrafında belirli bir yörüngede dolanan büyük gök cisimlerine gezegen denir.
• Bir gezegenin etrafında belirli bir yörüngede dolanan gök cisimlerine uydu denir.
• Bir yıldız olan Güneş’in çekimi etkisiyle etrafında dolanan gezegenler, uydular, asteroitler ve kuyruklu yıldızlardan oluşan sisteme Güneş sistemi denir.
• Güneş sisteminde 8 tane gezegen bulunur. Bu gezegenlerin isimleri Güneş’e en yakın olandan en uzak olana doğru sırası ile Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Bu sıralamayı ( Mert Ve Derya Marslılara Jelibon Satıp Ulaş’ı Neşelendirdi) olarak kodlayabiliriz.
• Gezegenlerin büyüklük sıralaması ise büyükten küçüğe doğru sırası ile Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün, Dünya, Venüs, Mars ve Merkür şeklindedir.

Gezegenler özelliklerine göre iç gezegenler (karasal gezegenler) ve dış gezegenler (gazsal gezegenler) olarak iki gruba ayrılır.

İÇ GEZEGENLERİN ÖZELLİKLERİ

1. Merkür:

• Güneş’e en yakın gezegendir.
• Güneş sisteminin en küçük gezegenidir.
• Bilinen doğal uydusu yoktur.
• Halkası ve atmosferi yoktur.
• Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı çok fazladır.
• Karasal bir gezegendir.
• Dünya’dan bakıldığında çıplak gözle görülebilir.

2. Venüs:

• Güneş’e en yakın ikinci gezegendir.
• Güneş sisteminin altıncı büyük gezegenidir.
• Bilinen doğal uydusu ve halkası yoktur.
• Atmosferinde çok yoğun karbondioksit gazı bulunduğu için en sıcak gezegendir.
• Dünya ile yaklaşık aynı boyda olduğu için Dünya’nın ikizi olarak bilinir.
• Diğer gezegenlerin tersi yönünde dönmektedir.
• Dünya’ya en yakın gezegendir.
• Karasal bir gezegendir.
• Dünya’dan bakıldığında çıplak gözle görülebilir.
• Güneş ve Ay’dan sonra gökyüzünde görülen en parlak cisimdir.
• Halk arasında çoban yıldızı, zühre ya da çolpan olarak da bilinir.

3. Dünya:

• Güneş’e yakınlık bakımından üçüncü sıradadır.
• Güneş sistemindeki beşinci büyük gezegendir.
• Bilinen tek doğal uydusu Ay’dır.
• Halkası yoktur.
• Atmosferi vardır. Bu atmosferin %78’i azot, %21’i oksijen ve %1’i diğer gazlardan oluşur.
• Üzerinde yaşam olduğu bilinen tek gezegendir.
• Yüzeyin %70’i sularla, %30’u karalarla kaplıdır.
• En büyük karasal gezegendir.

4. Mars:

• Güneş’e yakınlık bakımından dördüncü sıradadır.
• Güneş sistemindeki ikinci en küçük gezegenidir.
• Bilinen 2 tane doğal uydusu vardır.
• Halkası yoktur.
• Yüzeyi kırmızı olduğu için kızıl gezegen olarak da bilinir.
• Atmosferi vardır.
• Karasal bir gezegendir.
• Güneş sisteminin bilinen en yüksek dağını (Olimpos Dağı) bulundurur.
• Dünya’dan bakıldığında çıplak gözle görülebilir.
• Yüzeyinde su yoktur ama kutuplarında su olabileceği tahmin edilmektedir.

DIŞ GEZEGENLERİN ÖZELLİKLERİ

1. Jüpiter:

• Güneş’e yakınlık bakımından beşinci sıradadır.
• Güneş sisteminin en büyük gezegenidir.
• Bilinen 79 tane uydusu vardır.
• İnce karanlık bir halkası bulunur.
• Zehirli gazlardan oluşan bir atmosfere sahiptir.
• Gazsal bir gezegendir.
• Dev gezegen olarak da bilinir.
• Dünya’dan bakıldığında çıplak gözle görülebilir.

2. Satürn:

• Güneş’e yakınlık bakımından altıncı sıradadır.
• Güneş sisteminin ikinci büyük gezegenidir.
• Bilinen 82 tane doğal uydusu vardır.
• Halkaları ile tanınır, çünkü çok belirgin halkaları vardır.
• Kalın bir atmosferi vardır.
• Gazsal gezegenlerdendir.
• Dünya’dan bakıldığında çıplak gözle görülebilir.

3. Uranüs:

• Güneş’e yakınlık bakımından yedinci sıradadır.
• Güneş sisteminin üçüncü büyük gezegenidir.
• Bilinen 27 tane doğal uydusu vardır.
• Atmosferi ve halkası bulunur.
• Gazsal gezegenlerdendir.
• Dönüşü yan yatmış bir varil gibidir ve Venüs gibi diğer gezegenlerin tersi yönünde dönmektedir.
• Dünya’dan bakıldığında çıplak gözle görülemez.

4. Neptün:

• Güneş’e en uzak ve sekizinci sıradaki gezegendir.
• Güneş sisteminin dördüncü büyük gezegenidir.
• Bilinen 13 tane doğal uydusu vardır.
• Atmosferi ve halkası bulunur.
• Gazsal gezegenlerdendir.
• Uranüs’ün ikizi olarak da bilinir.
• Dünya’dan bakıldığında çıplak gözle görülemez.

GEZEGENLERİN ÖZELLİKLERİ

Gezegenlerin Güneş’e olan uzaklıkları ile ifade edilir. Dünya ile Güneş arasındaki uzaklık 1 AB’dir. Astronomi Birimi (AB) 1AB = 149,6 milyon km’dir.

ASTEROİT KUŞAĞI

Güneş çevresinde dolanan büyük kaya ve metal parçalarına asteroit denir. Çoğunlukla Mars ile Jüpiter arasında bulunurlar. Buraya asteroit kuşağı denir. Asteroit kuşağı iç gezegenler ile dış gezegenler arasındaki sınırı oluşturur.
Asteroitler gezegenlerden küçük olduğu için gezegenimsi gök cismi ya da küçük gezegen olarak da adlandırılır.

Asteroitlerin Dünya atmosferine girmiş olanlarına meteor denir. Atmosfere giren bu meteorlar sürtünmeden kaynaklı olarak aşırı ısınırlar, parçalanırlar ve yok olurlar. Bu sırada kısa süreli bir ışık çizgisi oluşur. Oluşan bu ışık çizgisine halk arasında yıldız kayması ya da akan yıldız denir. Ancak bu durumun yıldızlar ile bir ilgisi yoktur. Atmosferde yanarak yok olmadan yeryüzüne ulaşabilen meteorlara gök taşı denir. Gök taşlarının Dünya yüzeyinde oluşturduğu çukurlara ise gök taşı çukuru denir.

Bir gök cisminin gezegen sayılabilmesi için kendi kütlesinin etkisi ile küresel bir şekil alması, Güneş gibi bir yıldızın etrafında dolanması ve kendi yörüngesinde başka gök cismi bulundurmaması gerekir. Plüton’un yörüngesinde başka gök cisimleri bulunduğu için gezegen sınıfından çıkarılıp, sınıfına dahil cüce gezegen edilmiştir.

---

Öğrendiklerini Pekiştirme Zamanı

---

Etkileşimli Etkinlikler – (Oyunlar)

Etkileşimli Testler

---

---

Pdf dosyalarını indirmek İçin tıklayın…

---

---

Bölüm İçeriklerine Dönmek İçin Tıklayın…

---