Konu Özeti – 6.3.1. Bileşke Kuvvet

---

KUVVETİN ÖZELLİKLERİ

Duran bir cismi hareket ettiren, hareket eden bir cismi durdurdan, yavaşlatan veya hızlandıran, cisimlerin şekil, yön ve doğrultularını değiştiren etkiye kuvvet denir.
Kuvvet dinamometre ile ölçülür.
Kuvvet “F” sembolü ile gösterilir ve birimi Newton(N)’dur.
Kuvvet yönlendirilmiş bir doğru parçası olarak gösterilir ve dört özelliği vardır. Bu özellikler; uygulama noktası, doğrultusu, yönü ve büyüklüğüdür.
Uygulama Noktası: Kuvvetin cisme etki ettiği noktadır.
Doğrultusu: Kuvvetin uygulama noktasına göre bulunduğu hizadır.
Yönü: Kuvvetin gösterdiği taraftır.
Büyüklüğü: Kuvvetin Newton birimi ile ifade edilen değeridir.
Bir cisme etki eden kuvvet ya da kuvvetleri gösterirken çizimlerimizin ölçekli olması gerekir. 1 N’luk kuvvetler 1 birim ile gösterilir.

Bir cisme etki eden kuvvetlerin özelliklerini aşağıdaki çözümlerle gösterelim.

BİLEŞKE KUVVET

İki ya da daha fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete bileşke (net) kuvvet denir.
Bileşke kuvvet sembolü ile “R” gösterilir.
Bileşke kuvvet cisme etki eden kuvvetlerin yönüne göre toplanarak ya da çıkarılarak hesaplanır.

1. Aynı Yönlü Kuvvetler:

Bir cisme aynı yönde birden fazla kuvvet uygulanıyorsa, bu kuvvetler toplanarak bileşke kuvvet hesaplanır.

2. Zıt Yönlü Kuvvetler:

Bir cisme zıt yönde birden fazla kuvvet uygulanıyorsa, büyük olan kuvvetten küçük olan kuvvet çıkarılarak bileşke kuvvet hesaplanır.

İki kuvvet aynı yönlü olduklarında bileşkeleri en büyük, zıt yönlü olduklarında ise bileşkeleri en küçük olur.

DENGELENMİŞ VE DENGELENMEMİŞ KUVVETLER

1. Dengelenmiş Kuvvetler:

Bir cisme etki eden büyüklükleri eşit ve zıt yönlü kuvvetler birbirinin etkisini yok ediyorsa o cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisi altındadır.

Kısaca bir cisme etki eden bileşke kuvvet sıfır ise o cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Duvarda asılı duran saat, kitaplıkta duran kitap, ağaçtaki elma, sabit sürat ile hareket eden araba dengelenmiş kuvvetlerin etkisindeki cisimlere örnektir.
• Başlangıçta cisim duruyorsa durmaya devam eder.
• Başlangıçta cisim hareketliyse sabit sürat ile aynı yönde hareketine devam eder.

2. Dengelenmemiş Kuvvetler:

Bir cisme zıt yönde ve büyüklükleri eşit olmayan kuvvetler etki ediyorsa o cisim dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındadır. Bu durumda bileşke kuvvet sıfır olmaz.
Kısaca bir cisme etki eden bileşke kuvvet sıfırdan farklı ise o cisim dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindedir.

• Kırmızı ışığa yaklaşan araba, ağaçtan düşen elma, kalkışa geçen uçak, yukarı atılan top dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindeki cisimlere örnektir.
• Başlangıçta cisim duruyorsa bileşke kuvvet yönünde cisim hızlanır.
• Başlangıçta cisim hareketliyse bileşke kuvvet ile hareket yönü aynı ise cisim hızlanır, bileşke kuvvet ile hareket yönü zıt ise cisim yavaşlar, durur ve ters yönde hızlanır.

Bileşke kuvvet ile aynı doğrultuda, eşit büyüklükte ve zıt yöndeki kuvvete dengeleyici kuvvet denir.

---

Öğrendiklerini Pekiştirme Zamanı

---

Etkileşimli Etkinlikler – (Oyunlar)

Etkileşimli Testler

---

---

Pdf dosyalarını indirmek İçin tıklayın…

---

---

Bölüm İçeriklerine Dönmek İçin Tıklayın…

---