FenKampus ~ ULTRAFENcilerin Hibrit Öğretim Portalı
MUTASYON
Nedir? DNA’nın yapısında meydana gelen ani bozulmalardır.
Onarılabilir mi? DNA’nın tek zincirinde oluşan mutasyonlar onarılabilir. Ancak iki zincirinde karşılıklı olan mutasyonlar onarılamaz.
Hangi Hücrelerde Görülür? Hem üreme hücrelerinde hem de vücut hücrelerinde görülebilir.
Yavrulara Aktarılır Mı? Üreme hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar kalıtsaldır ve nesilden nesile aktarılabilir.
Nedenleri Nelerdir? Radyasyon, kimyasal madde, X ışınları, sigara katranı, ateşli hastalıklar. Bunlara mutajen faktörler denir.
Hepsi Zararlı Mıdır? Büyük çoğunluğu zararlıdır fakat bazı zararsız mutasyonlar da vardır.
Örnekleri Nelerdir? Kanser, altı parmaklılık, yapışık ikizlilik, albinoluk, hemofili, renk körlüğü gibi hastalıklar, ayrıca bazı yılanların iki başlı olması, bazı keçilerin dört boynuzlu olması, Van ve Ankara kedilerinin göz renklerinin birbirinden farklı olması örnektir.
MODİFİKASYON
Nedir? Sıcaklık, ışık, nem, spor yapma, beslenme gibi çevre şartlarının etkisiyle canlının fenotipinde yani dış görünüşünde meydana gelen geçici değişimlerdir.
Canlının Genleri Değişir Mi? Hayır, canlının genotipinde değişiklik meydana gelmez.
Yavrulara Aktarılır Mı? Hayır, kalıtsal değildir.
BAZI MODİFİKASYON ÖRNEKLERİ
- Çuha bitkisinin 15 – 25 °C aralığında kırmızı renkli, 25 – 35 °C aralığında beyaz renkli çiçek açması
- Spor yapan İnsanların kaslarının daha fazla gelişmesi
- Güneşlenen insanların tenlerinin bronzlaşması
- Arı larvalarının arı sütü ile beslenenlerinden kraliçe arı, polen ile beslenenlerinden işçi arı oluşması
- Farklı şartlarda yetişen tek yumurta ikizlerinin gelişimlerinin farklılık göstermesi
- Sirke sineği yavrularının ortamın sıcaklığına göre düz kanatlı ya da kıvrık kanatlı olması
ADAPTASYON
Nedir? Canlıların yaşadıkları doğal ortama bütün yönlerden uyum sağlayabilmeleridir.
Kalıtsal Mıdır? Evet, genetik olarak gerçekleşir ve nesilden nesile aktarılır.
Adaptasyon Örnekleri Nelerdir?
- Nemli bölgelerdeki ağaçların geniş yapraklı, kurak bölgelerdeki ağaçların dar yapraklı olması
- Kutup ayılarının beyaz, ekvator ayılarının siyah kürke sahip olması
- Çiçeklerin tozlaşabilmesi için renkli ve hoş kokulu olması
- Etçil memelilerin tırnaklarının ve köpek dişlerinin gelişmiş olması
- Çöl tilkilerinin geniş kulaklı, kutup tilkilerinin dar kulaklı olması
- Kaktüslerin depo gövdeye ve diken şeklinde yapraklara sahip olması
- Su kuşları ve penguenlerin perdeli ayaklara sahip olması
AYIKLANMA
Tür: Ortak atadan gelen, benzer özelliklere sahip ve verimli yavrular meydana getiren canlı gruplarıdır.
Varyasyon: Aynı türün bireyleri arasındaki kalıtsal çeşitliliktir. Tür içi çeşitlilik olarak da adlandırılır.
Doğal Seçilim (Seleksiyon = Ayıklanma): Ortam koşullarına uyum sağlayabilen canlıların yaşamına devam ederken, sağlayamayanların zamanla yok olmasına denir.
Yapay Seçilim: İnsanların çeşitli yöntemler ile daha verimli bitki ve hayvan türleri elde etmeleridir. Islah çalışmaları olarak da adlandırılır.
Öğrendiklerini Pekiştirme Zamanı
Etkileşimli Etkinlikler – (Oyunlar)
Etkileşimli Testler
Pdf dosyalarını indirmek İçin tıklayın…
Bölüm Seçimine Dönmek İçin Tıklayın…
“Ücretsiz ve Kaliteli Eğitim Herkesin Hakkıdır.”
Mehmet Ali ŞENAY